ظروف چدنی مانند یک میراث گرانبها در آشپزخانه هستند؛ ظروفی که با مراقبت صحیح، نه تنها یک عمر کار میکنند، بلکه با هر بار استفاده بهتر و نچسبتر میشوند. اما بسیاری از افراد به دلیل ترس از زنگزدگی یا پیچیدگی نگهداری، از خرید یا استفاده از آنها منصرف میشوند. خبر خوب این است که نگهداری از چدن بسیار سادهتر از چیزی است که فکر میکنید. در این راهنمای کامل، به شما قدم به قدم آموزش میدهیم که چگونه ظروف چدنی خود را چاشنی یا سیجنینگ (Seasoning) کنید، پس از هر بار استفاده آن را تمیز کنید و مشکلات رایجی مانند زنگزدگی را به راحتی برطرف نمایید.
چاشنی کردن یا Seasoning ظروف چدنی چیست و چرا حیاتی است؟

چاشنی کردن فرآیندی است که در آن، یک لایه روغن به منافذ فلز چدن نفوذ کرده و تحت حرارت، پلیمریزه (سخت) میشود. این لایه یک سطح طبیعی، نچسب و ضد زنگ ایجاد میکند. بدون یک لایه چاشنی مناسب، غذا به ظرف میچسبد و چدن در معرض رطوبت به سرعت زنگ میزند. در حالی که ظروف دیگر مانند گرانیت یا استیل به این فرآیند نیاز ندارند—همانطور که در مقاله مقایسه قابلمه گرانیتی و استیل توضیح دادهایم—این ویژگی منحصر به فرد چدن، آن را به گزینهای سالم و بادوام تبدیل کرده است.
آموزش گام به گام Seasoning کردن تابه و قابلمه چدنی
اگر ظرف چدنی نو خریدهاید یا میخواهید یک ظرف قدیمی زنگزده را احیا کنید، این مراحل را دنبال کنید:
- شستشوی کامل: ظرف را با آب داغ و مقدار کمی مایع ظرفشویی بشویید تا هرگونه پوشش محافظ کارخانهای یا آلودگی پاک شود. از یک اسکاچ زبر برای این مرحله استفاده کنید.
- خشک کردن فوری و کامل: این مرحله بسیار مهم است. ظرف را با حوله خشک کرده و سپس آن را برای چند دقیقه روی حرارت کم اجاق گاز قرار دهید تا تمام رطوبت آن به طور کامل تبخیر شود.
- روغنکاری: پس از خنک شدن جزئی ظرف، یک لایه بسیار نازک از یک روغن با نقطه دود بالا (مانند روغن کانولا، هسته انگور یا روغن نباتی) را با دستمال کاغذی به تمام سطوح داخلی و خارجی آن بمالید. ظرف باید براق به نظر برسد، نه چرب و خیس.
- حرارت دادن در فر: فر را روی دمای ۲۳۰-۲۶۰ درجه سانتیگراد (۴۵۰-۵۰۰ درجه فارنهایت) تنظیم کنید. ظرف چدنی را به صورت وارونه در طبقه وسط فر قرار دهید و یک سینی فویلشده در طبقه پایین برای جلوگیری از چکیدن روغن بگذارید. اجازه دهید ظرف به مدت یک ساعت در این دما بماند.
- خنک کردن: فر را خاموش کرده و اجازه دهید ظرف به طور کامل داخل فر خنک شود.
تبریک! ظرف شما اکنون یک لایه اولیه چاشنی دارد. این فرآیند را میتوانید ۲ تا ۳ بار تکرار کنید تا یک لایه ضخیمتر و مقاومتر ایجاد شود.
شستشو و نگهداری روزانه از ظروف چدنی

برای حفظ لایه نچسب، این اصول را رعایت کنید:
- شستشو بلافاصله پس از استفاده: تا زمانی که ظرف هنوز گرم (و نه داغ) است، آن را با آب داغ و یک برس یا اسکاچ غیرفلزی تمیز کنید.
- پرهیز از مایع ظرفشویی: تا حد امکان از مایع ظرفشویی استفاده نکنید، زیرا میتواند لایه چاشنی را ضعیف کند. برای تکههای غذای سرسخت، از یک قاشق نمک درشت به عنوان ساینده استفاده کنید.
- هرگز در ماشین ظرفشویی قرار ندهید: این کار لایه محافظ را کاملاً از بین برده و باعث زنگزدگی فوری میشود.
- خشک کردن روی حرارت: همیشه پس از شستشو، ظرف را روی اجاق گاز با حرارت کم کاملاً خشک کنید.
- روغنکاری نهایی: در حالی که ظرف هنوز گرم است، چند قطره روغن به سطح داخلی آن بمالید و با دستمال پاک کنید. این کار آن را برای استفاده بعدی آماده نگه میدارد.
اگر به دنبال ظروفی با نگهداری آسانتر هستید، مقاله ما در مورد بهترین جنس قابلمه میتواند به شما در انتخاب کمک کند.
چگونه زنگزدگی ظروف چدنی را از بین ببریم؟
دیدن لکههای نارنجی روی تابه چدنی محبوبتان نگرانکننده است، اما به سادگی قابل حل است.
- با استفاده از سیم ظرفشویی، تمام قسمتهای زنگزده را بسابید تا به فلز خالص برسید.
- ظرف را کاملاً با آب و صابون بشویید.
- بلافاصله آن را خشک کنید.
- فرآیند Seasoning را که در بالا توضیح داده شد، از ابتدا روی آن اجرا کنید. ظرف شما مانند روز اول نو خواهد شد!
برای تکمیل ابزارهای آشپزی خود، میتوانید از یک سرویس ابزار آشپزخانه سیلیکونی استفاده کنید که برای کار با انواع ظروف از جمله چدن ایدهآل است.
نتیجهگیری
نگهداری از ظروف چدنی یک فرآیند ساده و لذتبخش است که تضمین میکند شما یک ابزار پخت و پز قدرتمند و همیشگی در اختیار داشته باشید. با دنبال کردن اصول اولیه Seasoning، شستشوی صحیح و خشک کردن فوری، ظرف چدنی شما به بهترین دوست شما در آشپزخانه تبدیل خواهد شد. این ظروف نه تنها برای سلامتی مفید هستند، بلکه طعم بینظیری به غذاهای شما میبخشند. اگر به دنبال خرید یک سرویس قابلمه باکیفیت برای تکمیل آشپزخانه خود هستید، گزینههای متنوعی پیش روی شماست.